Home Սոցիալական Հայաստանում կքննարկվեն պարենի իրավունքի ապահովման մարտահրավերներն ու անհրաժեշտ բարեփոխումները
Սոցիալական

Հայաստանում կքննարկվեն պարենի իրավունքի ապահովման մարտահրավերներն ու անհրաժեշտ բարեփոխումները

URL copied
Share URL copied

Երևանում տեղի կունենա «Պարենի իրավունքը Հայաստանում․ ինչպիսի՞ն է ներկայիս վիճակը» խորագրով պանելային քննարկումը, որի ընթացքում պետական կառույցների, արհմիությունների և քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչները կանդրադառնան Հայաստանում պարենի իրավունքի ապահովման առկա խնդիրներին, իրավական կարգավորումներին և հնարավոր բարեփոխումներին։ Այն կանցկացվի նոյեմբերի 14-ին՝ ժամը 10։30-12։00-ը Ոսկերիչների փողոց 8 հասցեում։

Քննարկումը կազմակերպվում է ՅՈՒՍՏՈՒՍ հետազոտական և խորհրդատվական հիմնադրամի կողմից՝ Շվեդիայի Լունդի համալսարանին առընթեր գործող Ռաուլ Վալենբերգի մարդու իրավունքների և մարդասիրական իրավունքի ինստիտուտի (RWI) «Մարդու իրավունքների հետազոտությունները Հայաստանում․ արդի և նոր ձևավորվող հիմնախնդիրներ» խորագրով 4-րդ միջազգային գիտաժողովի շրջանակում։

Նոյեմբերի 13-14-ը Երևանում անցկացվող միջազգային գիտաժողովը միավորում է ակադեմիական շրջանակների, քաղաքացիական հասարակության, իրավաբանական և մասնագիտական համայնքների, ինչպես նաև քաղաքականություն մշակող կառույցների ներկայացուցիչներին։ Գիտաժողովի նպատակն է նպաստել Հայաստանում մարդու իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված հետազոտությունների զարգացմանը, մասնագիտական երկխոսության խորացմանը և գիտական արդյունքների հիման վրա գործնական լուծումների մշակմանը։

Հայաստանի Հանրապետությունը 1993 թվականից հանդիսանում է Տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների մասին միջազգային դաշնագրի մասնակից պետություն՝ ստանձնելով պարենի իրավունքը հարգելու, պաշտպանելու և ապահովելու միջազգային պարտավորություններ։ Այդուհանդերձ, բնակչության համար բավարար, անվտանգ և հասանելի պարենի ապահովումը շարունակում է մնալ երկրի սոցիալ-տնտեսական կարևոր մարտահրավերներից մեկը։

Պարենի համաշխարհային ծրագրի (WFP) 2024թ․ գնահատումների համաձայն՝ Հայաստանում տնային տնտեսությունների շուրջ 20 տոկոսը պարենային առումով անապահով է, իսկ ևս 54 տոկոսը գտնվում է պարենային ապահովվածության սահմանային մակարդակում՝ պահպանելով բարձր խոցելիություն տնտեսական և բնապահպանական ցնցումների նկատմամբ։

Այս ցուցանիշները վկայում են պարենի իրավունքի ապահովման ուղղությամբ համակարգային և երկարաժամկետ մոտեցումների անհրաժեշտության մասին։ Թեև Հայաստանում ձևավորվել են համապատասխան իրավական և քաղաքականության շրջանակներ, կարևոր խնդիր է շարունակում մնալ ընդունված պարտավորությունների և դրանց գործնական իրականացման միջև առկա բացերի հաղթահարումը։

Պանելային քննարկմանը նախատեսվում է ՀՀ Ազգային ժողովի առողջապահության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Լուսինե Բադալյանի, ՀՀ Սահմանադրական դատարանի նախագահի խորհրդական Ալինա Փխրիկյանի, Հայաստանի արհմիությունների կոնֆեդերացիայի նախագահ Էլեն Մանասերյանի և իրավապաշտպան Զարուհի Հովհաննիսյանի մասնակցությունը։ Քննարկումը կվարի ՅՈՒՍՏՈՒՍ հետազոտական և խորհրդատվական հիմնադրամի հիմնադիր և գործադիր տնօրեն Էմիլ Գևորգյանը։

Քննարկման ընթացքում մասնակիցները կանդրադառնան պարենի իրավունքի պաշտպանության սահմանադրական և օրենսդրական հիմքերին, պետական կառույցների հաշվետվողականության մեխանիզմներին, ինչպես նաև սոցիալապես խոցելի խմբերի և համայնքների պարենային ապահովվածության խնդիրներին։

Առանձնահատուկ ուշադրություն կդարձվի միջազգային չափանիշների, այդ թվում՝ ՄԱԿ-ի՝ պարենի իրավունքի վերաբերյալ կամավոր ուղեցույցների կիրառման հնարավորություններին և դրանց համապատասխան ազգային քաղաքականության կատարելագործմանը։

Պանելային քննարկման առանցքային նպատակներից է նաև բացահայտել այն իրավական և ինստիտուցիոնալ մեխանիզմները, որոնք կարող են նպաստել պարենի իրավունքի առավել արդյունավետ պաշտպանությանը՝ ապահովելով պետական կառույցների, գիտական համայնքի և քաղաքացիական հասարակության միջև շարունակական համագործակցություն։

Քննարկման արդյունքում նախատեսվում է մշակել քաղաքականության համառոտագիր (Policy Brief), որը կներառի պարենի իրավունքի պաշտպանությանն ուղղված թիրախային առաջարկություններ։ Մասնավորապես, կդիտարկվեն պարենի իրավունքի ամրագրման հնարավորությունները Հայաստանում ընթացող սահմանադրական քննարկումների, Ազգային անվտանգության ռազմավարության վերանայման և ազգային օրենսդրության կատարելագործման համատեքստում։

Միաժամանակ, քննարկումը կնպաստի մարդու տնտեսական և սոցիալական իրավունքների ոլորտում հետազոտական նոր ուղղությունների ձևավորմանը՝ ընդգրկելով սոցիալ-իրավական խոցելիության ուսումնասիրությունը, պարենային համակարգերի՝ մարդու իրավունքների վրա հիմնված վերափոխումը և միջդիսցիպլինար հետազոտությունների զարգացումը։

Ստացված արդյունքներն ու առաջարկությունները նախատեսվում է դիտարկել նաև Ռաուլ Վալենբերգի ինստիտուտի՝ 2027 թվականի մարդու իրավունքների հետազոտական օրակարգի ձևավորման համատեքստում։

Քննարկման կազմակերպիչները կարևորում են ոչ միայն իրավական և քաղաքական լուծումների մշակումը, այլև հանրային իրազեկվածության բարձրացումը, քաղաքացիական հասարակության մասնակցության ընդլայնումը և խոցելի համայնքների իրավունքների պաշտպանության գործնական հնարավորությունների ամրապնդումը։

Share URL copied
Related Articles

COP17-ի շրջանակում կներկայացվեն «Թունաքիմիկատների արդյունավետ կառավարումը և խելամիտ կիրառությունը գյուղատնտեսությունում» ուսումնասիրության արդյունքները

Կենսաբազմազանության մասին կոնվենցիայի Կողմերի համաժողովի 17-րդ հանդիպման (COP17) շրջանակում կներկայացվեն «Կայուն գյուղատնտեսություն...

Գումար, որն իրականում չկա. կրիպտո խաբեություններ

Դրամապանակում հայտնվում է «USDT»՝ ծանոթ անվանումով, ճիշտ տարբերանշանով և դոլարով անհրաժեշտ գումարով։...

COP17 Week Dilijan-ի շրջանակում երեխաները բացահայտել են մարդու, արվեստի և բնության փոխհարաբերությունները

Դիլիջանում անցկացված COP17 Week Dilijan միջոցառումների շաբաթվա շրջանակում տեղի է ունեցել երեխաների...

Հայաստանում կանցկացվի «CYFEST 17» մեդիա արվեստի միջազգային փառատոնը

Հայաստանում հոկտեմբերի 15-ից հունվարի 17-ը կանցկացվի «CYFEST 17» մեդիա արվեստի միջազգային փառատոնը։...